مقدمه
استاندارد ISO 9386 قوانین ایمنی، ابعاد و کارکرد کفی های بالابر نصب شده دائمی برقی برای افراد با اختلال حرکتی را تعیین میکند. این استاندارد دربردارنده بالابر پله روی برقی برای افراد نشسته، ایستاده و کاربران صندلی چرخدار جهت حرکت بر روی یک سطح شیبدار میباشد.
موقعیت و ابعاد کنترلها و سایر قسمتهای بالابر پله رو با توجه به نیاز افراد معلول انتخاب میشود و مطابق با رهنمودهای استاندارد ISO/TR 9527 میباشد.
لازم به ذکر است تجهیزات ساخته شده بر طبق الزامات این استاندارد برای افراد معلول در یک پلکان با دسترسی خصوصی میباشد. در شرایط مناسب و مطابق با مقرراتی که در این استاندارد با جزئیات آورده شده است، بالابرپله روها ممکن است توسط افراد معلول بر روی پلکانهایی با دامنه دسترسی بیشتر یا دسترسی نامحدود، مورد استفاده قرار گیرند.
بالابر پله روهایی که بر طبق الزامات این استاندارد ساخته میشوند، قابلیت استفاده در محیطهای خانگی و خصوصی را دارد که دما و رطوبت آن تحت کنترل باشد. ممکن است مشخصههای اضافی در شرایط سختگیرانهتر و یا به کارگیری بالابر پله رو در فضای باز، ضروری باشد.
همواره فرض میگردد هر بالابر پله رو مطابق با الزامات این استاندارد، تنها برای فرد (افرادی) که قادرند به صورت ایمن و بدون نیاز به کمک از آن استفاده نمایند، کاربرد دارد. در غیر این صورت، تنها برای افرادی که دارای یک کمک که همواره حضور دارد، کاربرد خواهد داشت. در موارد با دسترسی محدود، فرض بر آن است که کاربران به طور کامل از عملکرد بالابر پله رو مطابق پیوست الف، بند الف-3 آگاهی داشته باشند. در خصوص دسترسی های عمومی، فرض میشود که دستورالعملهای عملکردی وجود داشته یا یک فرد برای کمک در دسترس باشد.
هنگامیکه برای ایجاد شفافیت به یک طراحی خاص اشاره میشود، بهتر است به دلیل پیشرفتهای اخیر در الکترونیک و ریزپردازندهها و استفاده از آنها در مدارهای کنترل و ایمنی، این طراحی به عنوان تنها طراحی ممکن در نظر گرفته نشود. هر راه حل دیگر که منجر به نتیجه مشابه شود نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد، به شرطی که دارای عملکردی معادل بوده و حداقل از ایمنی یکسانی برخوردار باشد.
توصیه میشود که بالابر پله روهای ساخته شده مطابق با این استاندارد، دارای تایید مستقل انطباق از طریق تأیید نوع باشند.
این استاندارد یک قسمت از مجموعه استانداردهای ملی ایران شماره ….. است که شامل قسمتهای زیر میباشد:
– کفی های بالابر برقی برای افراد دارای اختلال حرکتی- قوانینی برای ایمنی، ابعاد و کارکرد عملیاتی قسمت 1: کفیهای بالابر عمودی
کفی های بالابر برقی برای افراد دارای اختلال حرکتی- قوانینی برای ایمنی، ابعاد و کارکرد عملیاتی – قسمت 2: بالابر پله رو برای افراد نشسته، ایستاده و کاربران صندلی چرخدار جهت حرکت بر روی یک سطح شیبدار
هدف و دامنه کاربرد
هدف از تدوین این استاندارد، تعیین قوانین برای ایمنی، ابعاد و کارکرد عملیاتی بالابر پله روهای برقی نصب شده دائمی برای افراد با اختلال حرکتی در حالت نشسته، ایستاده و استفاده¬کنندگان از صندلی چرخ¬دار جهت حرکت بر روی یک سطح شیب¬دار است.
این استاندارد، برای موارد زیر کاربرد دارد:
الف- بالابر پله روهایی که بین سطوح ثابت پاگرد یا سطوح شیب¬دار قابل دسترسی، حرکت می¬کنند (به یادآوری 1 مراجعه شود)؛
ب- بالابر پله روهایی که سرعت نامی آن¬ها از m/s 15/0 تجاوز نمی¬کند؛
پ- بالابر پله روهایی که زاویه شیب ریل آن¬ها از °75 نسبت به راستای افق تجاوز نمی¬کند؛
ت- بالابر پله روهایی که حامل، به¬طور مستقیم توسط ریل یا ریل¬ها نگه¬داری و هدایت می¬شود (به یادآوری 2 مراجعه شود)؛
یادآوری- هیچ محفظه¬ای برای مسیر بالابر پله رو مورد نیاز نیست.
این استاندارد برای تعیین هر الزام فنی عمومی همه جنبه¬های الکتریکی، مکانیکی یا ساختمانی بنا، کاربرد ندارد.
این استاندارد در حد امکان، تنها الزاماتی را مشخص می¬کند که مواد و تجهیزات، به منظور برقراری شرایط مطلوب ایمنی و کارکرد عملیاتی، باید داشته باشند.
الزامات همچنین شامل مراقبت در برابر تاثیرات زیان¬آوری است که ممکن است به¬وسیله تجهیزات نصب شده در مکان¬های بیرونی، به¬وجود آید.
برای مشاهده مشخصات و نمونه های نصب شده دستگاه بالابر پله رو بر روی دکمه زیر کلیک نمایید.
محصول پله پیما
اصطلاحات و تعاریف
در این استاندارد، اصطلاحات و تعاریف زیر به¬کار می¬رود:
بازوی حفاظ
میله یا وسیله¬ای مشابه که در صورت لزوم، به منظور محافظت در برابر سقوط از بالابر پله رو تعبیه می¬شود.
ترمز
سازوکار الکترومکانیکی مورد استفاده برای نگه¬داشتن بالابر پله رو در موقعیت و/یا به آرامی آوردن آن به حالت سکون، است.
حامل
تمامی قسمت¬های متحرک بالابر پله رو که به منظور انتقال فرد یا فرد روی صندلی چرخ¬دار طراحی شده است.
زنجیر
زنجیر انتقال ساده یا دو رشته¬ای که، اگر به¬عنوان بخشی از یک سیستم محرکه استفاده شود، یا حرکت چرخشی را از یک محور به محور دیگر انتقال داده یا حرکت را به¬طور مستقیم به حامل انتقال می¬دهد.
چرخ زنجیر
چرخی با دندانه¬¬های ماشین¬کاری شده که به طور ویژه برای درگیر شدن با یک زنجیر طراحی شده است.
کارشناس فنی
شخصی که با توجه به آموزش خاص، برای ارزیابی ایمنی و عملکرد بالابر پله رو از لحاظ فنی، صلاحیت دارد.
کنتاکتور
رله
وسیله¬ای با رده عملکرد الکترومغناطیسی مناسب برای راه¬گزینی یک مدار الکتریکی است.
کنترل¬کننده
مجموعه¬ای از کنتاکتورها، رله¬ها و/یا سایر اجزای الکتریکی که حرکت بالابر پله رو را کنترل می¬کنند.
بالابر پله رو با عملکرد مستقیم
بالابر پله رویی که در آن، یک جک هیدرولیک یا مهره یا پیچ اسکرو، به¬طور مستقیم به بالابر پله رو، متصل می¬شود.
شیر مسیر برگشت
شیری در مسیر برگشت مدار هیدرولیکی، که به¬صورت الکتریکی، کنترل می¬شود.
محرک
اصطلاحی عمومی که شامل انواع مختلفی از چیدمان¬های واحد محرکه الکترومکانیکی است که سبب حرکت حامل تحت توان الکتریکی ورودی می¬شود.
واحد محرکه
مجموعه¬ای کامل شامل یک موتور الکتریکی، ترمز و چرخ¬دنده، که حرکت و توقف حامل را کنترل می¬کند.
مهره محرک
جزء حلقه¬ای با رزوه داخلی که به همراه یک پیچ اسکرو، برای ایجاد حرکت خطی حامل، عمل می¬کند.
مثال:
پیچ اسکرو چرخنده درگیر با یک مهره ثابت، یا برعکس.
دنده شانه¬ای محرک
نواری با دندانه¬های خاص که با چرخ¬دنده پینیون محرک درگیر شده و به صورت غلطشی، حرکت چرخشی را به حرکت خطی تبدیل می¬کند.
پیچ اسکرو محرک
جزء محرک با رزوه خارجی که همراه با یک مهره محرک عمل می¬کند.
چرخه کار
تعداد دفعات پیمایش بالابر پله رو که لازم است در یک دوره زمانی مشخص، انجام شود.
سوییچ حد نهایی
سوییچ ایمنی الکتریکی، که همواره متصل بوده و به صورت مکانیکی توسط حامل در زمان اضافه جابه¬جایی حد نهایی، عمل می¬کند.
طول توقف (حد توقف)
مقدار حرکت آزاد اضافی است که در صورت عمل کردن وسیله راه¬گزینی الکتریکی بعد از قطع اتصال الکتریکی، ایجاد می¬شود.
زیرپایی
کفی یا براکت با استحکام کافی، که به منظور ایستادن یا تثبیت پای کاربر در هنگام حرکت بالابر پله رو یا در زمان توقف آن، مورد استفاده قرار می¬گیرد.
فشار بار کامل
بالاترین فشار سیستم هیدرولیک برای تحمل بار نامی وارد بر بالابر پله رو، زمانی که در حالت سکون است.
ریل راهنما
اجزایی که مسیر کفی را هدایت می¬کند.
زنجیر هدایت¬شونده
زنجیری که می¬تواند ثابت یا متحرک بوده و به¬طور کامل در امتداد طول خود هدایت شود به¬طوری که بتواند باری را در فشار یا کشش منتقل کند.
بالابر پله روی هیدرولیکی
بالابر پله رویی که توان حرکتی آن توسط پمپی که با یک موتور الکتریکی راه¬اندازی شده و سیال هیدرولیکی را به جک منتقل می¬کند، تامین می¬شود.
پیمایش
حرکت حامل بین هر دو طبقه که شامل یک شروع و یک توقف باشد.
سطح توقف
سطح تعریف شده برای استفاده بالابر پله رو، که در صورت وجود، دارای فضای مناسب برای انجام جابجایی-های لازم ، سوار شدن و پیاده شدن کاربران همراه با صندلی چرخ¬دار، است.
کنترل¬کننده اضافه سرعت (گاورنر)
وسیله¬ای است که وقتی بالابر پله رو به سرعت از پیش تعیین¬شده¬ای برسد، با استفاده از ترمز ایمنی (پاراشوت) ، آن را متوقف می¬کند.
چرخ¬دنده پینیون
چرخی با دندانه¬های ماشین¬کاری شده، که به¬طور ویژه برای درگیر شدن با سایر چرخ¬دنده¬ها یا دنده¬های شانه¬ای مشابهی طراحی شده است، که برای انتقال حرکت نسبی به¬کار می¬روند.
کفی
ساختار مسطح و لزوماً افقی، که قسمتی از یک حامل بوده و کاربر یا کاربران را نگه می¬دارد.
بالابر پله روی برقی
بالابر پله رویی که در مقایسه با بالابر پله روهایی که به صورت دستی راه¬اندازی می¬شوند، از یک منبع توان خارجی استفاده می¬کند.
شیر فشار شکن (شیر اطمینان)
شیری است که با خارج کردن سیال، فشار آن ¬را به یک مقدار مشخص، محدود می¬کند.
دنده شانه¬ای
نواری با دندانه¬هایی به شکل خاص که می¬تواند با درگیرشدن با چرخ¬دنده پینیون باعث ایجاد حرکت غلطشی شده و حرکت چرخشی را به حرکت خطی تبدیل کند.
بار نامی
باری است که تجهیزات بر اساس آن ساخته شده و عملکرد ایمن بر اساس این بار توسط تامین¬کننده تضمین می¬شود.
سرعت نامی
سرعت اسمی بالابر پله رو که در قرارداد مخصوص نصب و راه¬اندازی، توافق شده است.
دسترسی محدود
دسترسی که برای کاربر یا کاربران معین، محدود شده است.
شیر ترکیدگی
شیر طراحی شده برای بسته¬شدن خودکار، در زمانی که افت فشار سیال ناشی از افزایش شارش در یک جهت شارش از پیش تعیین شده در شیر، از یک مقدار از پیش تعیین شده بیشتر می¬شود.
مدار ایمنی
مدار الکتریکی یا الکترونیکی که برای تجزیه و تحلیل خرابی به¬منظور تثبیت یک درجه معادل ایمنی به یک کنتاکت ایمنی، در نظر گرفته شده است.
کنتاکت ایمنی
کنتاکتی که در آن جداسازی عناصر قطع کننده مدار، توسط وسایل مورد اطمینان انجام می¬شود.
ضریب اطمینان
برای یک قطعه خاص تحت شرایط استاتیکی یا دینامیکی (همان طور که در متن تعریف شده است)، نسبت بار تسلیم یا بار کششی نهایی (همان¬طور که در متن تعریف شده است) به باری است که می¬تواند به یک قسمت به¬وسیله بار نامی، اعمال شود.
ترمز ایمنی (پاراشوت)
وسیله¬ای مکانیکی برای متوقف کردن و بی¬حرکت نگه¬داشتن بالابر پله رو بر روی راهنماها در صورت وقوع سرعت بیش از حد مجاز به سمت پایین یا خرابی سیستم تعلیق، است.
مهره ایمنی
جزء حلقه¬ای با رزوه داخلی، که به همراه یک پیچ اسکرو/ مهره محرک استفاده شده و طوری مرتب شده است که در حالت طبیعی باری را تحمل نکرده اما قابلیت آن را دارد که در هنگام خرابی رزوه¬های مهره محرک اصلی، مورد استفاده قرار گیرد.
سوییچ ایمنی
سوییچ الکتریکی که شامل یک یا چند کنتاکت ایمنی است.
سیستم محرکه خود نگه¬دارنده
سیستم محرکه¬ای که تحت شرایط آزاد حرکتی با ترمزی که همراه بالابر بالا آمده، اجازه افزایش سرعت بالابر پله رو را نخواهد داد.
یادآوری- این سیستم با استفاده از ترمز بالا آمده به همراه بالابر پله رو، اجازه شروع حرکت از حالت توقف را به بالابر پله رو نخواهد داد. سایر سیستم¬ها، خود نگه¬دارنده نیستند.
لبه حساس
وسیله ایمنی که به¬منظور مراقبت در برابر خطر گیر افتادن ، بریده شدن یا له شدن روی همه لبه¬های بالابر پله رو، نصب می¬شود.
سطح حساس
وسیله ایمنی با عملکرد مشابه لبه حساس که البته طوری مرتب می¬شود تا از کل یک سطح، مانند سطح زیرین کفی یا سایر سطوح وسیع، مراقبت کند.
شل شدگی طناب
سوییچ زنجیری
سوییچ یا ترکیبی از سوییچ¬ها، که اگر طناب یا زنجیر تعلیق تا یک مقدار از پیش تعیین شده شل شود، برای متوقف¬کردن بالابر پله رو، مرتب شده¬است.
بالابر پله رو
دستگاهی است برای حمل یک فرد یا فردی با صندلی چرخدار بین دو یا چند طبقه با استفاده از یک حامل هدایت¬شده، که همراستای راه¬پله ها حرکت کرده و مسیری یکسان را در هر دو جهت رو به بالا و رو به پایین می¬پیماید.
پله¬کان
قسمتی از یک ساختمان است که مسیر حرکتی را فراهم می¬کند و از یک راه¬پله یا ترکیبی از دو یا چند راه¬پله و یک یا چند پاگرد تشکیل شده است.
سوییچ انتهایی
سوییچ یا ترکیبی از سوییچ¬ها، که برای آوردن خودکار بالابر پله رو به حالت سکون در سطح توقف یا نزدیک به آن، مرتب شده¬است.
تسمه دندانه¬دار
تسمه پیوسته انعطاف¬پذیری که یک طرف یا هر دو سطح آن دندانه¬ای شکل بوده و به¬منظور درگیرشدن با دندانه¬های خاص ماشین¬کاری یا ریخته¬گری شده چرخ¬های نصب شده به محورهای جدا از هم، برای تامین یک محرکه میان این دو محور نصب شده است.
طول حرکت
فاصله بین بالاترین و پایین¬ترین طبقه استفاده شده، است.
ناحیه بازشدن قفل
ناحیه کشیده شده به بالا و پایین سطح توقف که برای باز شدن مناسب در، سطح (سطوح) شیب¬دار یا بازو (های) حفاظ، بالابر پله رو بایستی در آن قرار گیرد.
کاربر
فرد (افرادی) که بالابر پله رو، برای آن¬ها نصب یا طراحی شده است.
نمونه های نصب شده دستگاه پله رو
الزامات عمومی برای پله رو ها
الگوی استفاده
طراحی پله رو باید با در نظر گرفتن تعداد دفعات استفاده از آن، انجام شود.
مراقبت در برابر خطرات
مراقبتی که برای کمینه سازی ریسک همه خطرات زیر باید مد نظر قرار گیرد:
الف- بریده شدن، له شدن، گیر افتادن یا خراشیده شدن ؛
ب- گیر کردن ؛
پ- سقوط کردن و در رفتن ؛
ت- شوک و ضربه فیزیکی؛
ث- برق گرفتگی ؛
ج- آتش سوزی، که به استفاده از پله رو نسبت داده شود.
طراحی کلی
اجزا باید از ساختار مکانیکی و الکتریکی مناسب برخوردار بوده و در ساخت آنها از مواد بدون نواقص مشهود و دارای استحکام کافی و کیفیت مناسب، استفاده شود. باید اطمینان حاصل شود که ابعاد مشخص شده در این استاندارد، علیرغم وجود سایش، تغییر نمیکند. مراقبت در برابر اثرات خوردگی نیز باید مورد توجه قرار گرفته و انتقال سر و صدا و لرزش به دیوارهای اطراف و سایر سازه های نگه دارنده باید کمینه شود. همه مواد باید عاری از آزبست باشد.
رهنمودهای طراحی مختص نصب و راه اندازی
اطمینان حاصل کنید که الزامات طراحی مختص نصب و راه اندازی یا مختص کاربر، در نظر گرفته شده است.
دسترسی برای نگه داری، تعمیر و بازرسی
پله رو ها باید طوری طراحی، ساخته و نصب و راه¬اندازی شود که اجزایی که نیاز به بازرسی، آزمون، نگه¬داری یا تعمیر ادواری دارند، به راحتی در دسترس باشند.
مقاومت در برابر آتش
مواد مورد استفاده در ساخت پله رو نباید باعث افزایش احتراق شده و همچنین در شرایط آتش¬سوزی، نباید گازهای سمی و دودهای خطرناک تولید کنند.
اجزای پلاستیکی و عایق سیم¬کشی برق باید از شیوع شعله جلوگیری کرده و خوداطفاء باشد.
سرعت نامی
سرعت نامی پله رو در جهت حرکت، هنگامی که در نقاط مرجع تعریف شده در شکل¬های 1 و2 اندازه¬گیری شود، نباید از m/s 15/0 بیشتر باشد.
بار نامی
پله رو ها باید برای ظرفیت یک نفر، با بار نامی حداقل Kg 115، یا برای ظرفیت یک نفر در یک صندلی چرخدار با حداقل بار نامی Kg 150، طراحی شوند.
در صورتی که باری که منتقل می¬شود، شناخته شده نباشد (به عنوان مثال در ساختمان¬های عمومی)، توصیه می¬گردد بار نامی پله رو برای صندلی چرخ¬دار، کمتر از Kg 225 نباشد.
بیشینه بار نامی باید Kg300 باشد.
ضریب اطمینان عمومی
مگر اینکه به گونه¬ای غیر از این استاندارد بیان شود، ضریب اطمینان برای همه قسمت¬های تجهیزات، بر اساس بار تسلیم و بیشینه بار دینامیکی، نباید کمتر از 6/1 باشد. این ضریب اطمینان براساس فولاد یا مواد چکش¬خوار معادل است. برای سایر مواد، باید ضرایب اطمینان افزایش¬یافته را در نظر گرفت.
مقاومت در برابر نیروهای عملیاتی
تمام تاسیسات پله رو باید در برابر نیروهای وارده در طی کارکرد عادی، به¬کارگیری وسایل ایمنی و ضربه ناشی از توقف¬های مکانیکی در هنگام حرکت با سرعت نامی، بدون تغییر شکل دائمی مقاومت کند. اگرچه، تغییر شکل موضعی ناشی از درگیری ترمز ایمنی که بر روی کارکرد پله رو تاثیر ندارد، مجاز است.
اجزاء راهنما، متعلقات و مفاصل آن¬ها باید در برابر تغییر شکل¬های ناشی از بارگذاری نامتوازن بدون تأثیر بر عملکرد عادی، مقاوم باشد.
مراقبت از تجهیزات در برابر تاثیرات خارجی زیان¬آور
کلیات
اجزای مکانیکی و الکتریکی باید در برابر تاثیرات زیان¬آور و خطرناک عوامل خارجی که در محل نصب پیشنهادی با آن¬ها مواجه خواهند شد، محافظت شوند، برای مثال:
الف- ورود آب و مواد جامد؛
ب- اثرات رطوبت، دما، خوردگی، آلودگی جو، تابش خورشید و غیره؛
پ- تاثیرات پوشش گیاهی، جانوری و غیره.
مراقبت
موارد مراقبتی باید در طراحی و ساخت و نصب پله رو طوری باشد که تاثیرات بیان شده بالا، از عملکرد ایمن و قابل اطمینان پله رو جلوگیری نکند.
سطح مراقبت برای استفاده در فضای باز
برای استفاده در فضای باز، پله رو نباید دارای سطح مراقبت کمتر از IP 4X تعریف شده در استاندارد ملی ایران به شماره 2868: سال1395 برای تجهیزات الکتریکی باشد.
یادآوری 1- توصیه می¬شود راهنمایی در مورد ساخت تجهیزات، انتخاب محفظه¬ها، انتخاب و آماده¬سازی مواد، مواد عایق الکتریکی، تکنیک¬های آب¬بندی و غیره را با مراجعه به استانداردهای ملی مربوط، به¬دست آید.
سطح مراقبت باید به اندازه لازم و مناسب، با توجه به شرایط محلی و کارکردی، افزایش یابد (به زیربند 8-4-1 مراجعه شود).
جلوگیری از تداخل رادیویی و تلویزیونی
طراحی موتور الکتریکی، وسایل کنتاکت و کنترل باید مطابق با الزامات قانونی جهت جلوگیری از تداخل الکترومغناطیسی باشد. با این حال، اجزاء لازم جهت ایجاد یک درجه کافی از عدم تداخل، نباید در قسمتی از مدار استفاده شود که در صورت خرابی، باعث ایجاد وضعیت غیر ایمن شود.
محافظت
اجزاء (مانند چرخ¬دنده و واحد محرکه) باید تا حد امکان جهت جلوگیری از ریسک صدمه جسمی، محافظت شود. هر کجا که نیاز باشد، محافظ¬ها باید از مواد نفوذ ناپذیر باشند. امنیت پنل¬های دسترسی باید با استفاده از وسایلی که برای باز شدن به ابزار یا کلید نیاز دارند، تامین شود. به زیربندهای 7-4-5 و 7-7-4 نیز مراجعه شود.
ریلهای راهنما و متوقف کننده های مکانیکی
ریل¬های راهنما
ریل¬های راهنما باید به¬منظور نگه¬داری و راهنمایی حامل در سراسر حرکت آن فراهم شود.
ریل¬های راهنما باید از فلز ساخته شود.
ریل¬های راهنمای تاشو
ریل¬های راهنمای تاشو نباید پلکان یا سطح توقف را در زمانی که در حالت تاشده هستند، مسدود نمایند.
مقاطعی که به صورت دستی به حالت تاشده درمی¬آیند، باید در تعادل باشند.
یک سوییچ ایمنی باید به منظور جلوگیری از رسیدن پله رو به مقطع ریل تاشده تعبیه شود، مگر هنگامی که مقطع تاشده برای عملیات پله رو، در موقعیت صحیح خود قرار گرفته باشد.
در پله روهای دارای کنترل بی¬سیم، سوییچ تثبیت موقعیت ریل لولادار، ممکن است به صورت غیر مستقیم بر روی تجهیزات کنترل راه¬انداز موتور و ترمز عمل کند. این مورد یک انحراف مجــاز از زیـر بند 8-6-1 است.
سیستم کنترلی برای محرک¬های ریل راهنمای تاشو دارای موتور، باید توسط کنترل¬های فشار ثابت راه¬اندازی شود (جهت راه¬اندازی نگه داشته شود). اگرچه ممکن است کنترل¬های خود نگه¬دارنده در صورتی که انرژی سیستم ریل تاشو دارای موتور، کمتر از J 4 باشد، مورد استفاده قرار گیرند.
محرک¬های دارای موتور باید قابلیت عملکرد دستی در حالت اضطراری را نیز داشته باشند.
محرک سازوکار تاشو باید به منظور اجتناب از ایجاد خرابی در سازوکار یا ایجاد خطر برای کاربر، محافظت شود و بهتر است مقطع تاشو ریل راهنما دارای یک مانع باشد.
ریل راهنمای پله رو
بر روی هر ریل راهنمای پله رو، تنها باید یک حامل قرار گیرد. ریل راهنمای پله روی مجاور نیز باید به گونه-ای قرار گیرد که هیچ¬گونه خرد کردن یا برش دادن خطرناک بین حامل¬ها، هنگامی که آن¬ها در موقعیتی نزدیک به هم قرار دارند، اتفاق نیفتد.
متوقف¬کننده¬های مکانیکی انتهایی
در صورت امکان باید برای پله رویی که فراتر از طرفین مسیر پیمایش حرکت می¬کند، متوقف¬کننده¬های انتهایی مکانیکی نصب شود.
ترمز ایمنی و کنترل کننده اضافه سرعت
کلیات
پله رو باید دارای یک ترمز ایمنی باشد. ترمز ایمنی باید با توجه به بار نامی و بارهای ضربه¬ای مربوطه، پله رو را متوقف کرده و نگه دارد.
چهار استثنا برای این الزام وجود دارد:
الف- جک¬های هیدرولیکی محرک با عملکرد مستقیم نیازی به ترمز ایمنی ندارند (به زیربند 7-13-6 مراجعه شود)؛
ب- هنگامی که پله رو به¬وسیله محرک حلزونی/قطعه راه¬اندازی می¬شود؛
پ- هنگامی که پله رو توسط یک پیچ اسکرو یا مهره چرخشی خود نگه¬دارنده، راه¬اندازی می¬شود (به زیربندهای 6-8 و 7-7-5 مراجعه شود)؛
ت- سایر محرک¬ها به شرط آن¬که:
– خرابی موجود در یکی از اجزاء محرک، به استثنای طناب يا زنجير تعلیق، نتواند باعث افزایش بیش از حد سرعت (یعنی بیشتر از m/s 3/0) پله رو به سمت پایین شود،
– خرابی باید باعث شود پله رو با استفاده از عملکرد یک سوییچ ایمنی مطابق با زیربند 8-6 یا سایر وسایل مشابه، متوقف شود.
یادآوری- در مورد ب فرض می¬شود که قسمت¬های چندگانه درون این سیستم محرک، یک سطح معادل از ایمنی را نسبت به یک مهره یا سوییچ ایمنی فراهم کند.
ترمز ایمنی باید بر روی حامل نصب شود، مگر در پله روهایی که سیستم محرک آن¬ها، منطبق با زیر بندهای 7-8 و 7-11 است.
هنگامی که ترمز ایمنی به¬کار می¬رود، هیچ کاهشی در کشش طناب یا زنجیر یا سایر سازوکارهای مورد استفاده برای به¬کارگیری ترمز ایمنی یا حرکت حامل در جهت پایین، نباید ترمز ایمنی را آزاد کند.
ترمز ایمنی باید قادر به متوقف کردن و نگه¬داری حامل که بار نامی خود را حمل می¬کند، در فاصله mm 150 از جایی که ترمز ایمنی درگیر می¬شود، باشد.
ترمز ایمنی باید طوری طراحی شود تا با ریل راهنما یا المان مشابه، به¬طور ایمن درگیر شود. تجهیزات درگیری باید به¬طور متوالی قرار گرفته و دارای پروفیل بادامکی یا سازوکار مشابه باشد.
هر محور، فک، گوه یا تکیه¬گاهی که قسمتی از ترمز ایمنی را تشکیل داده و در حین عملیات، تحت تنش قرار می¬گیرد، باید از فلز یا سایر مواد چکش¬خوار ساخته شود.
به کارگیری ترمز ایمنی نباید باعث تغییر شیب برای حامل دارای صندلی به بیش از °10 و برای حامل دارای کفی برای ایستادن یا کفی صندلی چرخ¬دار به بیش از °5 شود.
کنترل
ترمز ایمنی باید به¬صورت مکانیکی قبل از آن¬که سرعت پله رو از m/s 3/0 فراتر رود، توسط یک کنترل¬کننده اضافه سرعت، درگیر شود، به¬غیر از پله روهای هیدرولیکی که به¬طور غیرمستقیم معلق بوده و در آن¬ها ترمز ایمنی توسط یک طناب ایمنی که مستقل از سیستم تعلیق است، توسط شل¬شدن یا پاره¬شدن طناب یا زنجیر تعلیق درگیر می¬شود. در پله روهای معلق زنجیری با یک زنجیر تعلیق تکی، ترمز ایمنی باید در صورت شل شدن یا پارگی زنجیر تعلیق، درگیر شود.
آزادسازی
آزادسازی ترمز ایمنی، تنها باید با بالا بردن پله رو، امکان¬پذیر باشد. بعد از آزادسازی آن، ترمز ایمنی باید برای استفاده بعدی، در حال آماده به¬کار باقی بماند.
در دستورالعمل¬های عملیاتی باید توصیه شود که آزادسازی و تنظیم مجدد ترمز ایمنی، تنها باید توسط کارشناس فنی انجام پذیرد.
دسترسی برای بازرسی
ترمز ایمنی باید برای بازرسی و آزمایش، به راحتی قابل دسترس باشد.
چک کردن الکتریکی
هنگامی که ترمز ایمنی درگیر است، یک وسیله الکتریکی مطابق با زیربند 8-6 که با استفاده از ترمز ایمنی فعال می¬شود، باید بلافاصله توقف را آغاز و از راه¬اندازی ماشین جلوگیری کند.
کنترل¬کننده اضافه سرعت
اگر کنترل¬کننده اضافه سرعت، خود را با استفاده از یک زنجیر یا طناب تعلیق اصلی راه¬اندازی می¬کند، ترمز ایمنی باید توسط سازوکاری که با شکستن، یا شل¬شدن وسایل تعلیق عمل می¬کند، راه¬اندازی شود.
هرگونه محرک اصطکاکی در کنترل¬کننده اضافه سرعت، باید از محرک اصطکاکی اصلی بر روی پله روها با محرک اصطکاکی، مستقل باشد.
در پله روها با یک زنجیر تعلیق تکی، این اجازه وجود ندارد که کنترل کننده اضافه سرعت توسط زنجیر تعلیق راه¬اندازی شود.
واحد پایش چرخش
اگر محرک کنترل¬کننده اضافه سرعت از نوع اصطکاکی باشد، سیستم کنترل باید شامل مداری باشد تا چرخش کنترل¬کننده اضافه سرعت را در حین حرکت، پایش کند. اگر چرخش متوقف شود، برق محرک موتور و ترمز باید ظرف مدت s 10 یا پس از جابجایی m 1، قطع شود.
ممکن است به¬وسیله رهاسازی دکمه کنترل جهت، حرکت ادامه¬دار باشد. صحت عملکرد باید حداقل یک¬بار در طی حرکت عادی بررسی شود. دستورالعمل¬های کاربر باید دربردارنده توصیه¬های مشخصی باشد که نشان¬ دهد عملکرد متناوب کنترل¬کننده اضافه سرعت، به معنی عدم کارکرد صحیح آن است و همچنین توجه به سرویس کاری قبل از استفاده ضروری است.
نیروی منتقل شده توسط اصطکاک به¬وسیله چرخشی باید حداقل دو برابر نیروی لازم جهت درگیری ترمز ایمنی باشد.
مهره ایمنی
در مورد محرک¬های پیچ اسکرو و مهره، مهره ایمنی بدون بار دیگری باید به¬منظور تحمل بار و اعمال یک کنتاکت ایمنی در هنگام خرابی مهره محرک، همانند موردی که جهت ایجاد درجه¬ای از ایمـنی در زیربند 6-1 مشخص شده¬است، فراهم شود. کنتاکت ایمنی باید برای قطع برق موتور و ترمز در هنگام وقوع خرابی مهره محرک، عمل کند.
لزوم مراقبت از کنتاکت ایمنی در برابر تاثیرات آلودگی و لرزش، باید مدنظر قرار گیرد.
واحدهای محرکه و سیستمهای محرک
الزامات عمومی
یادآوری- در استاندارد ISO 9085-1 راهنمایی مربوط به محاسبه ظرفیت بار چرخ¬دنده¬های ساده و مورب، بیان شده است.
روش منتخب محرک باید مطابق با یکی از سیستم¬های مشخص شده در زیربندهای 7-4 تا 7-13 باشد. از سایر روش¬های محرک، به شرط آن¬که سطح معادلی از ایمنی را ایجاد کنند، می¬توان استفاده کرد.
همه انواع محرک¬ها به¬جز محرک هیدرولیکی، باید در هر دو جهت حرکت، راه¬اندازی شوند.
ضرایب اطمینان مورد استفاده در طراحی واحدهای محرکه چرخ¬دنده¬ای، حتی پس از در نظر گرفتن کامل تاثیرات احتمالی سایش و خستگی در طول عمر طراحی¬شده سیستم محرک چرخ¬دنده¬ای اتفاق می¬افتد، باید نگه¬داری شود.
مگر اینکه تشکیل یک قسمت یکپارچه از محور یا واحد محرکه آن، هر قرقره، طناب فولی، چرخ¬دنده ساده، حلزونی و چرخ حلزون یا ترمز فولی که باید روی محورآن ثابت شود یا سایر واحدهای محرک با استفاده از یکی از روش¬های زیر صورت گیرد:
الف- خارها ؛
ب- هزار خاری¬ها ؛
پ- پین¬گذاری عرضی.
ت- از سایر روش¬ها، به شرط آن¬که درجه ایمنی معادل موارد الف، ب و پ را داشته¬باشد، می¬توان استفاده کرد.
سیستم چرخ¬دنده¬ای باید تا حد امکان محافظت شود. چنین محافظ¬هایی باید از مواد نفوذناپذیر باشد.
اگر از محرکه¬های میانی زنجیری یا تسمه¬ای در سیستم محرک استفاده شده باشد، بنابراین شرایط زیر باید برآورده شود:
الف- خروجی چرخ¬دنده¬ای محرک باید در طرف بار محرکه میانی زنجیری یا تسمه¬ای قرار گیرد و همچنین؛
ب- خروجی محرک چرخ¬دنده¬ای باید خود نگه¬دارنده باشد، یا
پ- ترمز باید در طرف بار محرکه میانی زنجیری یا تسمه¬ای قرار گیرد و باید حداقل از دو تسمه استفاده شود. محرکه میانی زنجیری یا تسمه¬ای باید با استفاده از یک کنتاکت ایمنی پایش شود، که در صورت بروز پارگی هر زنجیر یا تسمه، باید جریان برق موتور و ترمز را قطع کند. اگر تسمه¬های V شکل مورد استفاده قرار می¬گیرد، برق موتور و ترمز نیز باید در هنگام شل شدگی هر تسمه، نیز قطع شود.
سیستم¬های تعلیق طنابی یا زنجیری باید به همراه یک وسیله دیگر، در هنگام شل¬شدگی طناب یا زنجیر، با عملکرد یک کنتاکت ایمنی، شروع به قطع جریان الکتریکی موتور و ترمز کرده و بنابراین از هر گونه حرکت حامل تا زمانی که طناب یا زنجیر به درستی کشیده شوند، جلوگیری کند.
سیستم ترمز
کلیات
یک ترمز اصطکاکی الکترومکانیکی باید نصب شود (به جز پله روهای با محرک هیدرولیکی که مطابق با زیربند 7-13 هستند) که باید بتواند پله رو را در مسافت mm 20 متوقف کرده و آن را تحت بار نامی، محکم نگه¬دارد. ترمز باید به¬صورت مکانیکی اعمال و به¬صورت الکتریکی رها شود. ترمز نباید در حالت عملکرد عادی آزاد شود مگر اینکه جریان الکتریکی به صورت همزمان به موتور پله رو اعمال شود. ایجاد وقفه در برق سیستم ترمز باید مطابق با زیر بند 8-3 کنترل شود.
توصیه می¬شود که ترمز توانایی توقف و نگه¬داری پله رو را، حتی با %25 اضافه بار داشته باشد.
ترمز الکترومکانیکی
جزئی که ترمز روی آن عمل می¬کند باید به صورت غلطشی (بدون لغزش) با جزء نهایی محرک کوپل باشد (به عنوان مثال: طناب فولی، چرخ زنجیر، پیچ اسکرو، مهره و غیره) مگر اینکه جزء محرک نهایی، خود نگه-دارنده باشد.
لنت¬های ترمز باید از مواد ضد حریق و مقاوم به آتش باشد و باید به حدی امنیت داشته باشد که سایش عادی باعث تضعیف بست¬های آن نشود.
هیچ خطای اتصال به زمین یا خاصیت مغناطیس پس¬ماندی نباید در زمان ایجاد وقفه در جریان الکتریکی متصل به موتور محرک، از اعمال ترمز جلوگیری کند.
هر ترمزی که قابلیت آزادسازی دستی دارد باید برای آزاد نگه داشتن ترمز، نیاز به نیروی ثابتی داشته باشد.
اگر یک یا چند فنر حلقوی برای کفشک¬های ترمز استفاده می¬شود، این فنرها باید در حالت فشرده بوده و به اندازه کافی باشند.
عملکرد اضطراری/دستی
یک وسیله عمل¬کننده اضطراری، باید فراهم شود.
در مواقعی که عملیات اضطراری با استفاده از وسایل چرخشی دستی انجام می¬شود، واحد چرخشی دستی باید به¬وسیله یک چرخ صاف بدون سیم¬پره، عمل کند. همچنین می¬توان از یک منبع یا وسیله تامین برق آماده به کار، به¬منظور مکانیزه کردن عملیات، استفاده کرد. در این حالت، باید این امکان وجود داشته باشد که کفی به همراه بار نامی به یک سطح توقف آورده شود. بنا به دلایل ایمنی هر کجا که نیاز باشد، باید از یک کنتاکت ایمنی به¬منظور مراقبت در برابر عملکرد نامناسب کنترل¬های عادی، زمانی که تحت شرایط اضطراری عمل می¬کنند، استفاده شود.
دستورالعمل¬های عملکرد اضطراری/دستی باید به¬صورت برجسته و نمایان در معرض دید باشد و باید بیان کند که در مواقع اضطراری، پله رو بایستی خاموش شده و حامل، تحت نظارت مستمر قرار گیرد.
در جایی که گشتاور مقاوم ترمز آن¬قدر زیاد است که چرخش دستی اضطراری نمی¬تواند بر آن غلبه کند، باید ابزاری برای آزادسازی ترمز فراهم شود. سقوط آزاد غیر قابل کنترل نباید در هیچ شرایطی امکان وقوع داشته باشد. وسیله¬ای که در یک موقعیت قفل¬شده نگه¬داری می¬شود، نباید برای رهاسازی ترمز استفاده شود.
باید یک برچسب راهنما، مطابق با زیربند 12-2-5-2 فراهم شود.
اگر پله رو طوری طراحی شده باشد که باید به¬طور عادی با استفاده از ابزار هیدرولیکی عمل کند، یک شیر کاهنده خود تنظیم دستی باید برای جلوگیری از حرکت حامل با سرعتی بیش از حد سرعت نامی، فراهم شود. عملکرد این شیر باید نیازمند یک نیروی دستی پایدار باشد.
در مورد پله روهایی که دارای محرک هیدرولیکی غیرمستقیم هستند که ممکن است شل¬شدگی طناب یا زنجیر در آن¬ها رخ دهد، عملکرد دستی نباید در زمانی که فشار پایین¬تر از کمینه فشار کاری است، باعث باز شدن این شیر شود.
یک پمپ دستی که باعث حرکت حامل در جهت بالا می¬شود، باید به¬طور دائمی برای هر پله رویی که حامل آن دارای ترمز ایمنی یا وسیله قفل¬کن است، نصب شود.
پمپ دستی باید به مدار بین شیر یک¬طرفه یا شیر (های) جهت پایین و شیر قطع کن ، وصل شود.
پمپ دستی باید به یک شیر فشار شکن برای محدود کردن فشار تا 3/2 برابر فشار بار کامل، مجهز شود.
الزامات تکمیلی برای محرک معلق طنابی
طناب¬ها
همه طناب (ها) باید مطابق با استانداردISO 4344 باشند. ضریب اطمینان طناب¬ها نباید کمتر از 12 باشد. ضریب اطمینان باید نسبت بین کمینه بار پارگی طناب (N) و بار پیوسته اعمال¬شده با استفاده از بالا بردن حامل در بیشینه زاویه کاملا بارگذاری شده، باشد. گواهی¬های آزمون برای طناب (ها) باید توسط تولیدکننده در فایل نگه¬داری شده و براساس درخواست، ارائه شود. با استفاده از روش¬هایی مانند سوکت¬های پرشده از فلز یا رزین، سوکت¬های قلاب¬گوه¬ای خود سفت شونده، قلاب¬هایی با نقطه اتصال اشکی شکل با گیره¬های طنابی یا قلاب¬های با بست فلزی استوانه¬ای با دست تابیده شده، دو سر طناب باید به حامل، وزنه تعادل یا نقاط معلق، متصل شود.
کمینه قطر طناب، باید mm 5 باشد.
ضریب اطمینان تکیه¬گاه طناب نباید کمتر از 10 باشد.
در پله روهای معلق طنابی، باید حداقل دو طناب نصب شود. توجه کنید که این الزام در پله روهای با محرک طناب و گوی هدایت شده همراه با وسیله متوقف¬کننده و سیستم پشتیبانی، کاربرد ندارد (به زیربند 7-8 مراجعه شود).
ابزار یکسان¬سازی کشش طناب¬ها باید فراهم باشد.
استفاده از محرک کششی طنابی، مجاز نیست.
فولی¬های چرخشی
فولی¬های چرخشی مورد استفاده برای طناب¬های معلق، باید دارای شیار باشد. شیارها باید دارای سطحی صاف با پرداخت نهایی با لبه¬های گرد باشند. فولی¬های چرخشی مسطح، مجاز نیستند. قسمت پایین شیار طناب باید به شکل کمانی از دایره باشد که زاویه آن کمتر از °120 نیست. شعاع شیار نباید کمتر از % 5 و بیش از % 5/7 شعاع اسمی طناب معلق باشد. شیارها باید طوری باشند که فاصله کافی بین چرخش¬های مجاور طناب بر روی فولی و همچنین بین هر قسمت از طناب که به فولی متصل می¬شود و چرخش مجاور، وجود داشته باشد. شیارهای فولی نباید عمقی کمتر از یک سوم قطر اسمی طناب داشته باشند. تنها یک لایه از طناب باید روی فولی پیچیده شود.
قطر فولی که از ته شیار اندازه¬گیری می¬شود نباید کمتر از 21 برابر قطر اسمی طناب باشد. وقتی که حامل در پایین¬ترین نقطه خود قرار دارد، نباید کمتر از 5/1 دور خواب طناب بر روی فولی وجود داشته باشد.
فلنج¬های فولی باید به صورت شعاعی با حداقل قطر دو طناب فراتر از قطر دایره گام طناب، قرار گیرند.
فولی¬های چرخشی باید مطابق با زیربند 7-1-3 به محور واحد محرک، متصل شوند.
پولی¬ها و پولی¬های هرزگرد
پولی¬ها باید شامل موارد امنیتی اضافی باشند تا از طناب در مقابل سایش و کهنگی مراقبت کنند. شیارها باید دارای سطحی صاف با پرداخت نهایی و لبه های گرد باشند. ته شیار باید دارای شکلی مشابه با شیار فولی باشد، اما عمق شیار نباید کمتر از 5/1 برابر قطر اسمی طناب باشد. زاویه کناره شیارهای پولی باید تقریبا °50 باشد.
قطر پولی¬ها که در ته شیار اندازه¬گیری می¬شود، نباید کمتر از 21 برابر قطر اسمی طناب باشد.
زاویه تغییر شکل
بیشینه زاویه تغییر شکل (زاویه انحراف ) در رابطه با شیارها، نباید از °4 بیشتر شود.
حفظ طناب
به¬منظور اطمینان از حفظ طناب در شیار، تحت هر شرایطی و همچنین به¬منظور اطمینان از عدم ایجاد گره بین طناب و فولی یا پولی، فولی¬¬ها و در صورت لزوم پولی¬ها باید دارای محافظ باشد. همچنین در صورتی که موقعیت طناب¬ها ایجاد خطر می¬کند، باید دارای محافظ باشند.
الزامات اضافی برای محرک دنده شانه¬ای و چرخ¬دنده پینیون
یادآوری 1- این نوع از محرک¬های غلظشی به¬طور خاص برای پله روهایی کاربرد دارند که مسیرهای منحنی و/یا مسیرهای با شیب متغیر را طی می¬کنند.
یادآوری 2- به منظور بهره¬مندی کامل از مزایای بالقوه ایمنی در این نوع محرک، بهتر است تمهیدات خاصی در طراحی زنجیره چرخ¬دنده¬ای از موتور به پینیون و به¬طور خاص در استحکام محور خروجی در نظر گرفته شود.
چرخ¬دنده پینیون محرک
چرخ¬دنده پینیون محرک باید از فلز ساخته شده باشد و باید طوری طراحی شود که در برابر سایش مقاوم باشد. ضریب اطمینان مورد استفاده در طراحی هر چرخ¬دنده پینیون محرک، حتی پس از در نظر گرفتن کامل تاثیرات بارگذاری دینامیکی، سایش و خستگی که احتمال دارد در طول عمر طراحی شده چرخ¬دنده پینیون محرک و اجزاء وابسته به آن اتفاق می¬افتد، را باید حفظ کند. باید با ایجاد تعداد کافی دندانه، از وقوع پدیده برش ریشه دندانه جلوگیری شود. چرخ¬دنده پینیون باید مطابق با زیربند 7-1-3 به محور خروجی متصل شود.
دنده(های) شانه¬ای محرک
د¬نده (های) شانه¬ای باید از فلز ساخته شده و از نظر استحکام در مقابل سایش و ضربه دارای خواصی مطابق با خواص چرخ¬دنده پینیون بوده و یک ضریب اطمینان معادل را داشته باشد.
دنده (های) شانه¬ای مخصوصا در انتهای خود باید به¬طور ایمن به ریل (ها) متصل شده و باید ابزاری برای حفظ مداومت درگیری چرخ¬دنده¬ها بین پینیون و دنده شانه¬ای تحت همه شرایط بار، فراهم شده باشد. همه اتصالات در چرخ¬دنده شانه¬ای باید به درستی هم¬راستا شود تا از بروز خطا در زمان درگیر شدن چرخ¬دنده¬ها یا خرابی آن¬ها جلوگیری شود.
محافظت
برای کمینه¬سازی خطرات گیرکردن بین چرخ¬دنده شانه¬ای و چرخ¬دنده پینیون و سایر قسمت¬ها، محافظ¬هایی باید نصب شود (به زیربند 4-13 مراجعه شود).
در بررسی پله روهای دارای ریل منحنی شکل، باید ضرورت وجود هشدارها در مجاورت خطرات احتمالی، بیان شود.
الزامات اضافی برای محرک معلق زنجیری
یادآوری- سیستم¬های محرک زنجیری که هم ثابت و هم هدایت¬شده هستند ممکن است به¬عنوان سیستم¬های محرک چرخ-دنده شانه¬ای و چرخ¬دنده پینیون محسوب ¬شوند.
چرخ زنجیرها
تمام چرخ زنجیرهای محرک باید از فلز ساخته شده و دارای حداقل 16 دندانه ماشین¬کاری شده باشند که حداقل هشت دندانه باید درگیر شود. کمینه زاویه درگیری باید °140 باشد. چرخ زنجیر محرک باید مطابق با زیربند 7-1-3 بر روی محور محرک نصب شود.
زنجیرها
همه زنجیرها باید مطابق با الزامات استاندارد ISO 606 باشد. ضریب اطمینان زنجیر (ها) بر اساس استحکام کششی نهایی، نباید کمتر از 10 باشد. ضریب اطمینان باید نسبت بین کمینه بار شکست (N) هر زنجیر و بار پیوسته تحمیل¬شده در بیشینه زاویه بالا بردن حامل کاملا بارگذاری¬شده، باشد. گواهی¬های آزمون برای زنجیر (ها) باید توسط سازنده در فایل نگه¬داری شده و براساس درخواست، ارائه شود (به پیوست ب مراجعه شود).
استحکام حلقه¬های اتصال و تكيه¬گاه¬هاي زنجیر نباید کمتر از استحكام زنجیر باشد.
در پله روهایی با دسترسی محدود، با ظرفیت بار کمتر از Kg 125 و با حامل صندلی¬دار یا حامل دارای کفی برای ایستادن، تنها باید یک زنجیر تعلیق تکی مورد استفاده قرار گیرد (به زیربندهای 6-2 و 6-6 مراجعه شود).
در هنگام استفاده از دو یا چند زنجیر تعلیق، باید ابزارهایی به منظور ایجاد کشش برابر در آن¬ها وجود داشته باشد.
اتصالات انتهايي و مياني زنجیر باید در برابر جداشدن محكم و ايمن باشد.
مراقبت و محافظت
باید وسايلي برای جلوگیری از مسدود شدن به علت بد کارکردن یا شل¬شدن زنجیرها و جلوگیری از خارج شدن زنجیرها از چرخ زنجیرها یا حرکت روي دندانه¬هاي آن¬ها، فراهم شده باشد.
محافظ¬هايي باید برای جلوگیری از خطرات گیرکردن بین چرخ زنجیر و زنجیر، یا زنجیر و سایر قسمت¬ها، نصب شود.
الزامات اضافی برای پیچ اسکرو و مهره محرک
پیچ اسکرو محرک
پیچ اسکرو محرک باید از یک فلز با استحكام کافی در برابر ضربه، ساخته شود. پیچ اسکرو محرک باید طوری طراحی شود که در برابر سایش مقاوم بوده و دارای کمینه ضریب اطمینان شش، بر اساس استحکام کششی نهایی و بار دينامیكي باشد، مگر اینکه پیچ اسکرو در معرض بار فشاری قرار گیرد، در اين صورت کمینه ضریب اطمینان سه، باید در برابر كمانش اعمال شود.
یادآوری- پیچ¬های اسکرو چرخشی نیاز به مراقبت ویژه¬ای دارند تا اطمینان حاصل شود که ضريب اطمینان در برابر كمانش، حفظ می¬شود.
مهره محرك
مهره محرك باید از یک فلز سازگار با پیچ اسکرو با توجه به استحکام در برابر سایش و ضربه ساخته شده و دارای یک ضریب اطمینان معادل باشد. پوشش کم اصطکاک از مواد پلاستیکی یا مشابه آن، مجاز است.
مونتاژ پیچ اسکرو/مهره
حركت اجزای چرخشی باید به¬طور مستقیم با استفاده از ترمز، کنترل شود. با این حال، در صورت برآورده شدن شرایط زیربند 7-1-4، محرك¬هاي زنجیري یا تسمه¬ای مجاز است. جزء چرخشی باید با استفاده از یاتاقان¬هایی که به حد کافی پشتیبانی¬شده، در برابر حرکت محوری یا شعاعی محدود شود.
محافظت
به¬منظور محافظت موثر از تمام قسمت¬های متحرک و جلوگیری از رسوب خاک یا سایر مواد خارجی در رزوه-های پیچ اسکرو، بايد وسایلي فراهم شده باشد.
مهره ایمنی
در محرك¬هاي پیچ اسکرو و مهره خود نگه¬دارنده می¬توان از یک مهره ایمنی به جای ترمز ایمنی استفاده کرد (به مورد پ زیربند 6-1-1 و زیربند 6-8 مراجعه شود). مهره باید ضریب اطمینانی برابر با ضریب اطمینان مهره محرك داشته باشد.
الزامات اضافی برای محرک طناب و گوی هدایت¬شده
در صورتی که چیدمان مرکب از یک وسیله بازدارنده و سیستم پشتیبانی باشد، می¬توان از یک طناب در چنین سیستم¬هایی استفاده کرد.
ضریب اطمینان طناب بالابر نباید کمتر از 12 باشد. ضریب اطمینان، باید نسبت بین کمینه بار پارگي طناب و بار اعمال¬شده بر طناب، در چرخ محرك، هنگام بالارفتن حاملی که به¬طور کامل بارگيري شده در زاویه بیشینه، با در نظر گرفتن اصطکاک ناشی از گوی¬هاي پشتیبان، باشد.
گوی¬های ياتاقان تحت بار باید طوری روی طناب بسته شود که 12 برابر ضریب اطمینان اشاره شده در بالا، با تعداد گوی¬هايي که در یک زمان روي چرخ¬دنده قرار می¬گیرند، به¬دست آید.
ملحقات طناب بر اساس استحکام کششی نهایی، باید دارای کمینه ضریب اطمینان 10 باشد.
الزامات اضافی برای محرك قطعه دندانه حلزوني
قطعات دندانه¬دار باید از فلز باشد، احتمالا با پوشش، و از نظر ابعادی طوری باشند كه ضریب اطمینان در برابر شکستگی بر اساس استحکام کششی نهایی در بیشینه بار استاتیک مجاز مورد نظر، حداقل شش شود. قطعات مجاور باید همیشه یکدیگر را همپوشانی کنند.
حلزونی بالابر باید از فلز ساخته شود. جنس حلزونی نسبت به جنس قطعات دندانه¬دار باید در برابر سایش، مقاوم¬تر باشد. حلزونی باید طوری اندازه شود تا بیشینه بار استاتیک روی هر پیچ اسکرو بارگذاری شده از بار شکست مجاز، بيشتر نشود. حداقل دو رزوه باید همواره به¬طور همزمان درگير باشند.
حرکت شعاعی حلزونی باید محدود شود تا درگيري حلزوني/قطعه کمتر از اسمی نباشد. حلزونی، حتی در صورت شکست شفت اصلی، باید به¬صورت محافظت¬شده در برابر جابجایی، مستقر شود.
اگر محرك خود نگه¬دارنده نباشد، حامل باید دارای یک ترمز ایمنی و کنترل¬کننده اضافه سرعت باشد.
الزامات اضافی برای محرك اصطکاک/کشش
کشش بین چرخ¬های کشش و مسیر باید با محاسبات و آزمون در بار نامی بعلاوه % 25 ثابت شود. بهتر است تأیید شود که این امر حتی پس از اثرات سایش در طول خدمت¬رسانی عادی به¬دست خواهد آمد. چرخ¬های کشش باید به¬طور خودکار تنظیم شده تا اطمینان حاصل شود که حتی علیرغم وجود اثرات سایش (به زیربند 6-6 نیز مراجعه شود)، گير كشش حفظ می¬شود.
چرخ¬های کشش باید از فلز ساخته شوند، مگر اینکه سطح كار احتمالا از تایری با جنس دیگر تشکیل شده باشد، مشروط به اين¬كه سايش یا شکست آن باعث کاهش گير کششی به زیر کمینه مشخص شده نشود.
الزامات اضافی برای محرك زنجیر هدایت¬شونده
محرك زنجیر هدایت¬شونده با یک زنجیر ثابت باید به¬عنوان یک سیستم محرك چرخ¬دنده شانه-ای و چرخ¬دنده پینیون در نظر گرفته شود.
محرك زنجیر هدایت¬شونده با یک زنجیر متحرک، باید به¬عنوان یک سیستم محرک تعلیق زنجیری محسوب شود که مطابق با زیربند 7-6 محاسبه شده، مگر در صورتي كه ترمز ایمنی در زنجیر عمل کرده و زنجیر به¬طور محکم، طوری هدایت ¬شود که یک تكيه¬گاه بین حامل و نقطه عملکرد ترمز ایمنی پس از آن فراهم كند، در صورت شکستن زنجیر، زنجیر و راهنماهای آن باید به¬عنوان یک سیستم محرك پشتیبانی شده در نظر گرفته شود. هنگامی که زنجیر به¬عنوان یک سیستم پشتیبانی عمل می¬کند، کمینه ضریب اطمینان سه در برابر كمانش، باید برای زنجیر پشتیبانی و راهنما¬هاي آن، اعمال شود.
الزامات اضافی برای محرك زنجیر هدایت¬شونده با یاتاقان¬های غلطشی و یاتاقان¬های قطعه¬ای
وسايل تعلیق کامل شامل زنجیر هدایت¬شونده، یاتاقان¬های غلطشی، یاتاقان¬های قطعه¬ای و بست-های آن¬ها باید بر اساس استحکام کششی نهایی، دارای کمینه ضریب اطمینان شش باشند، به¬جز زنجیر هدایت¬شونده که باید دارای کمینه ضریب اطمینان 10 باشد.
حداقل باید دو یاتاقان غلطشی و دو جزء یاتاقانی درگير بوده و بارگذاري باید به¬طور مساوی تسهیم شود.
الزامات اضافی برای محرك هیدرولیکی
یادآوری- راهنمايي و توصیه¬هایی برای طراحی سیستم¬های هیدرولیک قابل اعتماد و ایمن در استاندارد ISO 4413 بیان شده است. نمادهای گرافیکی و مداري که باید در نمودارهای مدار هیدرولیکی استفاده شوند، در استاندارد ISO 1219-1 بیان شده است.
فشارها
برای محاسبه تنش¬ها در اجزائي مانند شیرها، جک¬ها و لوله¬ها (به¬غیر از شیلنگ¬های انعطاف پذیر) موارد زير باید در نظر گرفته شود:
الف- بیشینه فشار هیدرولیکی استاتيكی بارگذاری کامل؛
ب- کمینه ضریب اطمینان 7/1 بر مبنای تنش تسلیم مواد؛
پ- کمینه ضریب اطمینان 3/2 برای افت¬هاي اصطکاک و قله¬های فشار.
برای محاسبه تنش¬های فشاری در جک¬ها در موقعیت کاملا باز شده، موارد زير باید در نظر گرفته شود:
الف- بیشینه فشار برابر با % 140 فشار بار کامل؛
ب- کمینه ضریب اطمینان 3/2.
شیلنگ¬های انعطاف¬پذیر باید تحمل حداقل 8 برابر فشار بار کامل را داشته باشند.
جك¬ها
چدن خاکستری یا سایر مواد شکننده نباید در ساخت جک¬ها و اتصالات مربوط به آن¬ها استفاده شود.
جک¬ها باید طوری نصب شوند که فقط تحت بارهای محوری قرار گرفته و در محدوده حرکتی خود توسط ترمزها یا ابزار موثر مشابه، از حرکت میله پیستونی خارج از حدود جک، جلوگیری شود.
شیر فشار شکن (شیر اطمینان)
مدار هیدرولیکی باید دارای یک شیر فشارشکن باشد که بین پمپ و شیر یک¬طرفه نصب شده باشد. این شیر باید طوری تنظیم شود که فشار را حداکثر تا % 140 فشار بار کامل محدود کند.
شیر یک¬طرفه
مدار هیدرولیکی باید دارای یک شیر یک¬طرفه باشد تا از برگشت روغن سیلندر از طریق پمپ یا شیر فشارشکن، جلوگیری نماید.
شیرهای کنترل
اسپیندل¬ها و فلنج¬های شیر باید به قدری مستحکم باشند که از بدنه شیر خارج نگردند.
شیرهای الکتریکی، به ویژه شیر(های) کاهنده، باید طوری طراحی شوند که توسط فشار هیدرولیکی جک و همچنین توسط حداقل یک فنر فشاری راهنما در هر شیر، به موقعیت سکون برگردند.
مراقبت در برابر خرابي سيستم هیدرولیکی
هنگامی که حرکت پله رو بیش از mm 500 شود، سیستم هیدرولیکی باید شامل یک شیر تركيدگي باشد که به¬طور مستقیم به خروجی سیلندر یا وسیله موثر دیگری نصب شده که در صورت بروز خرابي در هر قسمت از مدار هیدرولیکی (به استثنای جک) باید از پایین آمدن پله رو جلوگیری كند.
شير تركيدگي باید:
– با سیلندر، یکپارچه باشد؛ یا
– به¬طور مستقیم و محكم روی فلنج نصب شود؛ یا
– نزدیک به سیلندر قرار داده شود و با استفاده از لوله¬های صلب کوتاه توسط جوش، فلنج یا اتصالات رزوه شده، به سیلندر متصل شود؛ یا
– به¬طور مستقیم با استفاده از رزوه به سیلندر متصل شود.
شیر تركيدگي باید انتهای رزوه¬ای با يك شانه داشته باشد. شانه باید در جلوی سیلندر قرار گیرد.
سایر انواع اتصالات، مانند اتصالات فشاري یا اتصالات پخ¬دار، بین سیلندر و شیر تركيدگي مجاز نیست.
مراقبت در برابر خزش
مراقبت در برابر خزش باید در پله روهای با محرک هیدرولیکی که جابجايي بیش از mm 500 دارند، فراهم شده باشد.
مثال¬هایی از روش¬هایی که می¬توان با استفاده از آن¬ها، این مورد را به¬دست آورد، عبارتند از:
– سیستم ضد خزش الکتریکی؛
– وسیله پال؛
– درگیر شدن ترمز ایمنی یا یک وسیله گیره¬ای با حرکت به سمت پایین پله رو.
باید از خزش بیش از mm 50 پله رو از کف طبقه، جلوگیری شود.
فشارسنج
باید بین شیر یک طرفه و جک در مدار هیدرولیکی، تمهیداتی برای نصب یک فشارسنج و شیر جداسازی، به منظور انجام آزمون¬ها در نظر گرفته شود.
مخزن
مخزن روغن باید دارای ساختار بسته بوده و شامل یک پرکننده پوشش¬دار، هواکش، وسیله¬ای برای تعیین سطح سیال و فیلتر باشد.
لوله¬کشی و تکیه¬گاه¬ها
کلیه لوله¬کشی¬ها باید مطابق با استاندارد ISO 4413 برای حذف تنش¬های بیش از حد در مفاصل، خم¬ها و اتصالات و به ویژه در هر بخش از سیستم هیدرولیک که تحت تاثیر ارتعاش قرار دارند، پشتیبانی شوند.
لوله¬های صلب و شیلنگ¬های انعطاف¬پذیر باید با استفاده از بست¬هایی که از دیوارها، کف¬ها، پنل¬ها یا جداره¬ها عبور می¬کنند، محافظت شوند.
اتصالات نباید در بست¬ها قرار گیرند.
شیلنگ¬های انعطاف¬پذیر
شیلنگ¬های انعطاف¬پذیر باید به نحوی نصب شود که:
الف- از خمیدگی و کشیدگی بیش از حد شیلنگ در هنگام کارکرد پله رو جلوگیری شود؛
ب- تغییر شکل پیچشی شیلنگ کمینه شود؛
پ- برای جلوگیری از خرابی شیلنگ، مکان¬یابی یا محافظت شود؛
ت- اگر وزن شیلنگ باعث ایجاد کشیدگی بیش از حد می¬شود، شیلنگ به اندازه کافی تكيه¬گاه داشته یا دارای انتهای عمودی باشد.
شیلنگ¬ها باید با سیال هیدرولیک مورد استفاده در سیستم سازگار بوده و با بیشینه فشار کاری آن¬ها به¬طور دائمی علامت¬گذاری شوند (به زیربند 7-13-1-3 مراجعه شود).
عملیات دستی/اضطراری
الزامات زیربند 7-3-2 باید اعمال شود.
نمونه های نصب شده دستگاه پله رو
تاسیسات و تجهیزات الکتریکی
كليات
پله پیما ها باید به یک منبع برق اختصاصی مطابق با قسمت مربوطه استاندارد IEC 60364 متصل شوند که به یک سوییچ اصلی و فیوز یا وسیله اضافه¬بار منتهی می¬شود. این الزام برای منبع برق اختصاصی، برای پله پیما ها عمل¬کننده با باتری کاربرد ندارد.
یادآوری 1- الزامات ملی برای مدارهای توزیع الکتریکی در پایانه¬های ورودی سوییچ اصلی که در بالا ذکر شد، قابل اجرا نیستند.
یادآوری 2- تفسیر ملی از «منبع اختصاصی برق» مجاز است.
تاسیسات و تجهیزات الکتریکی باید مطابق با الزامات استاندارد IEC 60204-1 یا IEC 60335-1 ، به صورتی که مناسب است، باشد.
ولتاژ اسمی اصلی d.c یا ولتاژ a.c بین کنتاکتورها و بین کنتاکتورها و زمین نباید بیش از V 250 برای مدارهای کنترل و ایمنی باشد. مدارهای کنترل تغذیه اصلی، غیر از منابع خنثی متصل به زمین، باید از سیم¬پیچ ثانویه ترانسفورماتور ایزوله¬شده مطابق با استاندارد IEC 60742 گرفته شود. یک خط مدار کنترل باید به زمین (یا مدارهای ایزوله¬شده متصل به زمین) متصل شده و خط دیگر، باید مطابق با شکل 4 به فیوز متصل شود.
مدارهای مراقبت شده SELV مطابق با قسمت مربوطه استاندارد IEC 60364 ممکن است به¬عنوان یک جایگزین در نظر گرفته شوند، در صورتی که سطح معادلی از ایمنی را تضمین کنند. الزامات معادل برای پله پیما های عمل¬کننده با باتری در زیربند 8-12 بیان شده است.
ولتاژ عملیاتی واحد محرکه نباید بیش از V 500 باشد.
هادی خنثی و هر هادی محافظ مدار باید از هم جدا باشد.
مقاومت عایق بین هادی¬ها و بین هادی¬ها و زمین، باید بیش از V/Ω1000 با کمینه¬های زیر باشد:
الف- KΩ500 برای مدارهای قدرت و مدارهای دربردارنده وسایل ایمنی؛
ب- KΩ250 برای سایر مدارها.
کنتاکتورهای محرک
کنتاکتورهای اصلی (همانطور که در زیربند 8-3 موردنیاز است) باید حداقل دارای ویژگیهای زیر باشد:
الف- گروه بهکارگیری AC-3 برای کنتاکتورهای موتورهای a.c. و
ب- گروه بهکارگیری DC-3 برای کنتاکتورهای موتورهای d.c.،
همانطور که در استاندارد ملی ایران به شماره 1-4-4835: سال1390 مشخص شده است.
اگر به دلیل توانی که آن¬ها حمل می¬کنند، بایستی از رلههایی برای کنتاکتورهای اصلی استفاده شود، این رلهها باید به گروههای مشخص شده زیر در استاندارد ملی ایران به شماره 1-5-4835: سال 1388 تعلق داشته باشد:
الف- AC 15 برای رلههای کنترل¬کننده کنتاکتورهای a.c.؛
ب- DC 13 برای رلههای کنترل¬کننده کنتاکتورهای d.c..
هر کنتاکتور مشخص¬شده در زیربندهای 8-2-1 و 8-2-2 باید به¬صورت زیر به¬کار گرفته شود:
الف- اگر یکی از کنتاکت¬های «قطع» (یعنی در حالت عادی بسته) بسته شود، در نتیجه همه کنتاکت¬های «وصل»، باز هستند؛ و
ب- اگر یکی از کنتاکت¬های «وصل» (یعنی در حالت عادی باز) بسته شود، همه کنتاکت¬های قطع، باز هستند.
حتی اگر یکی از این کنتاکت¬ها باهم جوش داده شوند، این شرایط باید حفظ شود.
کنتاکتورهای مربوط به معکوس¬کردن جهت حرکت، باید بهصورت الکتریکی با هم ارتباط داشته باشند.
مدارهای موتور و ترمز برای متوقف کردن ماشین و بررسی وضعیت توقف آن
موتورهایی که بهطور مستقیم از منابع برق a.c. تغذیه می¬شوند
تغذیه موتور و ترمز باید با استفاده از دو کنتاکتور مستقل، که کنتاکت¬های آن¬ها باید بهصورت سری با مدارهای تغذیه موتور و ترمز قرار گیرند، قطع شود. اگر درحالیکه پله پیما ثابت است و یکی از کنتاکتورها کنتاکت اصلی را باز نکرده است، باید از حرکت اضافی پله پیما در آخرین تغییر بعدی جهت حرکت، جلوگیری شود.
موتورهای a.c. یا d.c. که با استفاده از عناصر حالتجامد کنترل و تأمین میشوند
یکی از روشهای زیر باید استفاده شود:
الف- مانند زیربند 8-3-1؛ یا
ب- یک سیستم متشکل از:
– یک کنتاکتور قطع¬کننده جریان در همه قطبها؛ سیمپیچ کنتاکتور حداقل قبل از هر تغییر جهت، باید آزاد شود؛ اگر کنتاکتور آزاد نشود، باید از هرگونه حرکت اضافی پله پیما جلوگیری شود؛
– یک وسیله کنترل مستقل که جریان انرژی را در عناصر استاتیک، مسدود میکند؛
– یک وسیله پایش برای تأیید مسدود شدن جریان انرژی هر بار که پله پیما ثابت است.
اگر طی یک دوره توقف عادی، مسدود شدن با استفاده از عناصر استاتیکی مؤثر نباشد، وسیله پایش باید باعث شود که کنتاکتور آزاد شده و از هرگونه حرکت اضافی پله پیما جلوگیری شود.
تأمین برق برای موتور محرک و ترمز
تأمین برق برای موتور محرک و ترمز باید پس از خاتمه سیگنال کنترل جهت یا پس از خرابی منبع تغذیه یا با توجه به عملیات هرگونه کنتاکت ایمنی، قطع شود.
فاصله¬های توقف نباید بیش از موارد زیر باشد:
– mm 20، در پاسخ به عملکرد کنتاکت ایمنی یا مدار ایمنی؛
– mm 50، در پاسخ به خاتمه سیگنال جهتدار یا پس از خرابی منبع تغذیه.
فواصل جریان خزش و فاصله هوایی و الزامات محفظه
الزامات محفظه
قسمت¬های مؤثر کنترلکنندهها و کنتاکت¬های ایمنی باید در محفظه محافظ حداقل IP2X قرار گیرند.
پوششها باید با استفاده از وسایل گیرهای نگه¬داشته شوند که برای حذف آنها، نیاز به استفاده از ابزار است. باید ملاحظاتی برای نیاز به امنیت بیشتر با استفاده از یک اتصال یا قفل که نیاز به کلید یا ابزارهای خاصی برای پله پیما ها با دسترسی عمومی دارد، انجام شود.
هر کجا که نیاز است (بهعنوان مثال برای استفاده در فضای باز)، سطح مراقبت افزایش¬یافته باید مناسب محل و شرایط عملیاتی فراهم شود.
فواصل جریان خزش و فاصله هوایی
فاصله¬ جریان خزش و فاصله هوایی برای مدارهای برق، مدارهای ایمنی و همه اجزای متصل شده پس از مدارهای ایمنی یا کنتاکت¬های ایمنی و مدارها یا کنتاکت¬هایی که نقص آنها موجب ایجاد وضعیت ناایمن می¬گردد، باید مطابق با جدول XV الزامات استاندارد ملی ایران به شماره 1-4835: سال1391، مطابق با ولتاژ کاری و زیربند 6-1-3-2 استاندارد ملی ایران به شماره 1-4835: سال1391، با کمینه درجه آلودگی دو، باشد. ستون مواد سیمکشی چاپی نباید استفاده شود.
مراقبت در برابر خطاهای الکتریکی
هر یک از خطاهای فهرست¬شده زیر که در تجهیزات الکتریکی پله پیما اتفاق میافتد، نباید بهتنهایی علت خرابی خطرناک پله پیما باشد:
الف- عدم وجود ولتاژ؛
ب- افت ولتاژ؛
پ- تغییر فاز در منابع چندمرحلهای؛
ت- خرابی عایق بین یک مدار الکتریکی و فلز یا زمین؛
ث- اتصال کوتاه یا مدار باز، تغییر مقدار یا عملکرد در یک جزء الکتریکی مانند مقاومت، خازن، ترانزیستور یا لامپ؛
ج- عدم جذب، یا جذب ناقص آرمیچر متحرک یک کنتاکتور یا رله؛
چ- جدا نشدن آرمیچر متحرک یک کنتاکتور یا رله؛
ح- باز یا بسته نشدن یک کنتاکت.
نیازی به توجه به باز نشدن یک کنتاکت ایمنی، وجود ندارد.
اتصال زمین یک مدار انرژی¬دار که در آن یک کنتاکت ایمنی وجود دارد، باید باعث توقف سریع و جلوگیری از راهاندازی مجدد پله¬پیما شود.
وسایل ایمنی الکتریکی
وسایل ایمنی الکتریکی (بهعنوانمثال موارد فهرست¬شده در جدول 1) باید بهطور مستقیم بر روی تجهیزات کنترل-کننده تغذیه محرک موتور و ترمز، عمل کنند.
یادآوری- یک وضعیت ناایمن، عدم پاسخ به یک سوییچ یا وسیله ایمنی است.
از حرکت ماشین باید جلوگیری شود یا باید بلافاصله متوقف شود، همانطور که در زیربند 8-3 بیان شده است. وسایل ایمنی الکتریکی باید شامل موارد زیر نیز باشد:
الف- یک یا چند کنتاکت ایمنی مطابق با زیربند 8-6-4، بهطور مستقیم تغذیه کنتاکتورهای ذکر شده در زیربند 8-2 یا کنتاکتورهای رله¬ آنها را قطع میکند؛ یا
ب- یک یا چند کنتاکت ایمنی مطابق با زیربند 8-6-4، بهطور مستقیم تغذیه کنتاکتورهای ذکر شده در زیربند 8-2 یا کنتاکتورهای رله¬ آنها را در ارتباط با مدارهای ایمنی مطابق با زیربند 8-10، قطع نمیکند.
اگر به دلیل برقی که باید ارسال شود، کنتاکتورهای رله برای کنترل ماشین استفاده شود، این کنتاکتورها باید بهعنوان تجهیزاتی در نظر گرفته شوند که به¬طور مستقیم تغذیه ماشین را برای شروع و توقف، کنترل می¬کنند.
یک سوییچ ایمنی نباید در یک هادی بازگشتی یا یک هادی محافظ مدار، قرار داده شود.
عملیات یک کنتاکت ایمنی باید با استفاده از جداسازی مثبت وسایل قطع¬کننده مدار باشد. حتی اگر کنتاکت¬ها باهم جوش داده شده¬اند، این جدایی باید رخ دهد.
اتصال همیشه باز، زمانی حاصل میشود که همه عناصر قطع¬کننده کنتاکت، به موقعیت باز خود آورده شده و زمانی که برای قسمت قابلتوجهی از حرکت، هیچیک از اعضای انعطافپذیر (مانند فنرها) بین کنتاکت¬های متحرک و قسمتی از عملگری که به آنها نیرو اعمال میشود، وجود ندارد.
طراحی باید برای کمینه¬سازی خطر اتصال¬کوتاه ناشی از خرابی اجزا باشد.
ساییدگی مواد هادی نباید به اتصال کوتاه کنتاکت¬ها منجر شود.
جدول1- مثالهایی از سوییچ¬ها یا وسایل ایمنی الکتریکی
سوییچ یا وسیله بندهای مرتبط
سوییچ ایمنی برای شناسایی شلی طناب یا زنجیر تعلیق 7-1-5
سوییچ ایمنی توقف حامل 8-14-1
سوییچ¬های عمل¬کننده با استفاده از لبهها یا سطوح حساس 9-2-3
سوییچ حد نهایی 8-15
سوییچ ترمز ایمنی 6
سوییچ موقعیت بازوی حفاظ 9-4-6
سوییچ قطع محرک پیچ اسکرو/ مهره 6-8
سوییچ ایمنی سطح شیب¬دار 9-4-6-1
سوییچ چرخش یا حرکت صندلی 9-2-2
اگر کنتاکت¬های ایمنی در دسترس افراد غیرکارشناس فنی باشد، باید طوری ساخته شوند که نتوان با استفاده از ابزارهای ساده، این کنتاکت¬ها را غیرفعال ساخت.
یادآوری- یک قطعه آهنربا یا پل، نباید بهعنوان یک ابزار ساده در نظر گرفته شود.
تأخیر زمانی
باید کمینه تأخیر یک ثانیهای بین توقف پله¬پیما و آغاز به¬کار مجدد آن، در هر دو جهت، انجام شود.
مراقبت از موتور محرک
موتورهای محرک باید در برابر بارگذاری بیشازحد و جریانهای اضافی آسیب¬رسان بالقوه، با استفاده از یک وسیله مناسب که بهطور خودکار منبع را قطع میکند، محافظت شود. این وسیله ممکن است بهطور خودکار پس از یک فاصله مناسب، مجددا تنظیم شود.
سیمکشی برق
هادیها، عایق و حلقه اتصال به زمین
مساحت سطح مقطع اسمی
مساحت سطح مقطع اسمی همه هادیها باید برای رتبهبندی جریان، مناسب باشد. هادیهای مدار سیم برق و مدار ایمنی نباید کمتر از mm2 5/0 باشد.
عایق
اگر یک داکت یا کابل، حاوی هادیهایی باشد که مدارهای آنها دارای ولتاژهای مختلف باشد، همه آن هادیها یا کابلها باید دارای عایق مناسب برای بالاترین ولتاژ باشند.
کابل¬های چند رشته¬ای
انتهای کابلهای چند رشته¬ای الکتریکی و کابلهای کنترل باید به¬طور ایمن بسته شود تا اطمینان حاصل شود هیچ بار مکانیکی به هر انتهای کابل منتقل نمیشود. تمهیداتی باید انجام شود تا از کابل در برابر سایش مراقبت کند.
توصیه میشود که کابلهای تخت باید مطابق با استاندارد EN 50214 ساخته شده و کابلهای گرد باید مطابق با CENELEC HD360 S2 ساخته شوند.
سطح مقطع هیچ هادی نباید کوچکتر از mm2 5/0 باشد. علاوه بر این، سطح مقطع هادیهای مدار قدرت و ایمنی نباید کمتر از mm2 75/0 باشند. هر هادی اتصال به زمین، نباید کوچکتر از بزرگترین هادی تغذیه، با بزرگترین مساحت سطح مقطع باشد.
کنتاکتورهای پیوسته
همه هادیهای اتصال به زمین باید از جنس مس باشد، مگر اینکه از حلقههای لغزان و جاروبک¬های کربنی استفاده شود. توصیه می¬شود حداقل یک حلقه لغزان و جاروبک کربنی و مسیر کابل چند رشته¬ای به زمین، اختصاص داده شود.
مهره یا پیچ اسکرو
هر مهره یا پیچ اسکرو که برای بستن یک هادی استفاده میشود، نباید برای بستن سایر اجزا استفاده شود.
حلقه اتصال به زمین
همه فلزات بدون محافظ، بهغیراز هادیها، که میتوانند بهصورت الکتریکی شارژ شوند، باید با زمین ارتباط داشته باشند (برای آزمون اتصال زمین، به مورد ب زیربند 10-1-3 مراجعه شود). برای الزامات اتصال به زمین برای پله پیما های عمل¬کننده با استفاده از باتری، به شکل5 نیز مراجعه شود.
پایانهها و کنتاکتورها
کنتاکتورها و وسایل نوع دوشاخه¬ای باید با استفاده از موقعیت یا طراحی، در برابر اتصال نامناسب مراقبت شود.
پایانهها نباید باعث آسیب رساندن به کنتاکتورها یا عایق شود.
پایانههای ورودی اصلی باید بهراحتی درون تجهیزات، قابلدسترسی بوده و برای نشان دادن قطبیت صحیح، یعنی «L» برای خط و «N» برای خنثی، شناسایی شوند. پایانه اصلی زمین باید بهراحتی در نزدیکی ورودی اصلی قرارگرفته و با استفاده از نماد زمین، شناسایی شود.
پایانههای اتصال به زمین نوع ستون، باید از اندازه مناسب برای رتبه جریان هادی و کمینه M3 باشد. این پایانه¬ها نه باید برای ایمنی هر جزء استفاده شده و نه باید بدون استفاده از یک ابزار، امکان قطع اتصال باشد. همه هادیهای زمین باید به ترمینالهای مناسب جوش داده شده، وصل شوند.
شناسایی الکتریکی
هرکجا که مناسب باشد باید پایانهها، اتصالات و قطعات الکتریکی، با استفاده از وسایل شناسایی مناسب، علامت¬گذاری شوند.
مدارهای ایمنی
مدارهای ایمنی باید با الزامات زیربندهای 8-5 و 8-6، نسبت به ظاهرشدن یک نقص، مطابقت داشته باشند.
توصیه می¬شود، نقصها برای مدار باز و اتصال¬کوتاه برای اجزای غیرفعال (مقاومت¬ها، خازن¬ها، سلف¬ها و غیره) و به¬علاوه، تغییر عملکرد برای اجزای فعال (ترانزیستورها، مدارهای مجتمع و غیره) در نظر گرفته شوند (به پیوست ج مراجعه شود).
همه قسمت¬های مدار ایمنی باید برای برآورده کردن فاصله جریان خزش و فاصله هوایی تعریف شده در زیربند 8-4-2 طراحی شوند.
همه اجزای مدار ایمنی باید در بدترین حدود و در ولتاژ، جریان و کار مورد انتظار توصیه¬شده سازندگان، استفاده شود.
مدارهای ایمنی باید طوری طراحی شوند که تنها در زمانی که همه مدارهای ایمنی بهدرستی کار می¬کنند، پله پیما مجاز به¬کار باشد.
هرگونه نقص یا ترکیبی از نقصها که در خود، منجر به وضعیت ناایمن نمیشود، اما در زمان ترکیب شدن با یک نقص بیشتر، موجب ایجاد وضعیت ناایمن میشود، پله پیما باید سرانجام در مرحله بعدی جهت، متوقف شود.
با این وجود، اگر مدار ایمنی حداقل از دو کانال ساخته شود، ترکیب بیش از سه نقص را میتوان نادیده گرفت. در صورت وضعیت متفاوت، پله پیما باید در آخرین تغییر جهت بعدی، متوقف شود.
مدارهای ایمنی باید مطابق با الزامات پیوست ج، در معرض تجزیه و تحلیل ایمنی و نقص، قرار گیرد.
وسایل جریان پسماند
همه مدارهای الکتریکی، به غیر از واحدهای شارژ در پله¬پیماهای عمل¬کننده با باتری، حامل ولتاژ بزرگ¬تر از V 50 در بالای پوسته زمین هستند که باید با استفاده از وسیله جریان پس¬ماند (RCD) مراقبت شود. بیشینه جریان حرکت نامی باید mA 30 باشد. بیشینه زمان حرکت در جریان حرکت نامی باید ms 200 باشد. بیشینه زمان حرکت در پنج برابر جریان حرکت نامی، باید برابر ms 40 باشد.
در صورت امکان، آزمون نمودن این وسیله نباید باعث حرکت جدی سایر وسایل مشابه شود که با مدار برق منابع، وفق داده شده¬اند.
اعتبار این بند منوط به الزامات محلی مربوط به منبع الکتریکی است.
الزامات اضافی برای عملیات با باتری
برای پله پیما هایی که با باتری کار می¬کنند، ولتاژ مدار کنترل نباید از V 60 فراتر رود.
باتری¬ها حتی اگر به اندازه¬ یک زاویه انحراف پیدا کنند نباید دچار نشتی شوند. باتری¬ها نباید در زمان عملیات عادی، از جمله شارژ کردن، گاز از خود منتشر کنند.
فیوز باید، با تغذیه باتریی که تنها با استفاده از ابزار(های) مناسب قابل¬دسترس است، هم¬راستا باشد. این فیوز باید تغذیه باتری را در مدت زمان s 5/0 از وقوع اتصال کوتاه و در مدت زمان s 5 از دوبار رسیدن مقدار جریان به قله میانگین، قطع نماید.
تنظیم شارژ باتری¬ها باید مطابق شکل5-الف برای شارژ کردن a.c. و در شکل5-ب برای شارژ کردن d.c.، باشد. بیشینه پتانسیل ولتاژ وقتی نسبت به زمین اندازه¬گیری می¬شود، باید به¬صورت زیر باشد:
الف- برای کنتاکت¬های شارژ مراقبت¬شده، V 250 a.c. یا V 60 d.c.؛
ب- برای کنتاکت¬های شارژ بدون محافظ، V 25 a.c. یا V 60 d.c..
یادآوری: مراقبت به معنای آن است که تماس با کنتاکت¬ها بدون استفاده از ابزار، امکان پذیر نباشد.
بهتر است شارژ باتری در نقاطی صورت گیرد که انتظار می¬رود پله پیما بین پیمایش¬های خود متوقف شود. این نقاط معمولاً در انتهای ریل قرار دارند.
ترمینال¬های باتری باید به¬طور فیزیکی در مقابل اتصال کوتاه مراقبت شوند.
باید یک مکان مطمئن یا ثابت برای باتری¬ها فراهم شود.
سوییچ جداکننده حامل باید باتری را از مدارهای کنترل و موتور محرک جدا کند.
ظرفیت و نرخ شارژ باتری باید متناسب با شرایط سرویس پس از در نظر گرفتن حرکت و کار مورد انتظار پیش¬بینی شده باشد.
اگر پله پیما خارج از دسترس کنتاکت¬ها شارژ به حالت سکون آورده شود، این موضوع باید به صورت تصویری یا صوتی به کاربر نشان داده شود.
شاسی حامل باید همانند شکل 5 به زمین متصل شده باشد.
شارژر باتری حتی پس از مدت زمان¬های طولانی شارژ، نباید به باتری آسیب وارده کرده یا آن را بیش از حد شارژ کند.
الزامات زیربند 8-12-8 را نباید برای سیستم¬های پشتیبان باتری اعمال کرد.
کنترلهای بدون کابل
یادآوری- کنترل بدون کابل برای کاربردهایی مناسب است که در آن اتصال فیزیکی میان کنترل¬های حامل پله پیما و سطح توقف امکان¬پذیر نیست (به عنوان مثال در پله پیمایی که با باتری کار می¬کند).
سیستم کنترل بدون کابل باید برای کار با یک پله پیمای اختصاص داده شود. این سیستم باید طوری طراحی شود که پله پیما به سیگنال¬های ارسال شده از یک پله پیمای دیگر یا سیستم کنترل بدون کابل مشابه دیگر پاسخ ندهد (برای مثال با استفاده از طیف فرکانس، سیگنال¬ها و گستره کدگذاری شده مناسب).
افزونگی لازم باید هم در فرستنده و هم در گیرنده فراهم شود. افزونگی در فرستنده ممکن است به وسیله¬ی موارد مطرح¬ شده در زیربند 8-14-2 میسر شود.
در پله پیماهای با دسترسی عمومی، ابزار کنترل از راه دور می¬بایست در یک مکان ثابت در مجاورت پله پیما قرار داشته باشد مگر آن که تحت نظارت یک سرپرست ماهر و متخصص قرار داشته باشد.
سوییچ¬های توقف نصب¬شده در حامل، کنتاکت¬ها و مدارهای ایمنی باید تمام سیگنال¬های هدایتی را لغو کرده (چه از کنترل¬های حامل چه از کنترل¬های بدون کابل) و پله پیما نیز مطابق زیربند 7-2-1 باید طی mm 20 متوقف شود.
اتصال ارتباط بدون کابل می¬بایست در سرتاسر طول حرکت حامل، کارآمد باقی بماند. الزامات زیربند 8-3-3 باید در تمام نقاط مسیر حفظ شود.
اتصال ارتباط بدون کابل باید طوری طراحی شود که در هنگام خرابی سیگنال، خرابی ایمن داشته باشد.
سیستم کنترل بدون کابل باید طوری طراحی شود که کمتر از سیستم کنترل کابلی در هنگام خرابی اجزاء، مطمئن نباشد.
وسایل عملیاتی
وسایل عملیاتی باید در هر سطح توقف و بر روی حامل تعبیه شوند. این وسایل باید برای کنترل حرکت جهت¬دار پله پیما مورد استفاده قرار گیرند و عملکرد آن¬ها باید به صورت «نگه داشتن جهت راه¬اندازی» باشد. در ساختمان¬های خصوصی، کنترل-های سطح توقف ممکن است در صورت عدم نیاز کاربر، حذف شوند.
وسایل کنترل می¬بایست بر مبنای الزامات کاربر مورد نظر که نشسته، ایستاده یا در صندلی چرخ¬دار است، موقعیت مناسبی داشته باشند.
یک سوییچ ایمنی دوحالته باید بر روی حامل پله پیما نصب گردد که در صورت عمل کردن، به طور مستقیم مدار ایمنی را قطع نماید.
این سوییچ باید به وضوح قابل رویت و قابل دسترس برای کاربر بوده و عملکرد ساده¬ای داشته باشد و موقعیت یا طراحی آن طوری باشد که در برابر عملیات غیرعمدی، مراقبت شود.
وسایل عملیاتی باید در هر ایستگاه کنترل سطح توقف (در جای مناسب) فراهم شود که پس از راه¬اندازی باید بتواند مستقیماً مدار کنترل¬های جهتی مربوطه را قطع کند.
در مواقع لزوم (به¬طور مثال محدود کردن استفاده غیر مجاز)، باید یک سوییچ روشن/خاموش دارای قابلیت قفل شدن، به منظور محدود کردن استفاده از پله پیما توسط کاربر تعبیه گردد.
زمانی که کاربر در کار با وسایل کنترل عادی با مشکل مواجه شود، ممکن است لازم باشد که وسایل ویژه¬ای برای آن ناتوانی خاص در نظر گرفته شود. توصیه¬های مربوط به این نوع وسایل در پیوست پ ارائه شده¬است.
سوییچ های حد ترمینال و سوییچ های ایمنی حد نهایی
سوییچ¬های حد ترمینال و سوییچ¬های ایمنی حد نهایی باید فراهم شود. باز شدن سوییچ¬ ایمنی حد نهایی باید از حرکت بیشتر پله پیما در هر دو جهت مسیر تا زمانی که پله پیما به¬صورت دستی به درستی در وضعیت صحیح قرار گیرد، جلوگیری کند.
سوییچ¬ ایمنی حد نهایی پایینی ممکن است در مورد محرک¬های هیدرولیکی یا محرک¬های دارای سوییچ¬های ایمنی شل¬شدگی طناب یا زنجیر حذف شود. علاوه بر این، هر دو سوییچ ایمنی حد بالایی و پایینی ممکن است در زمان طراحی سیستم محرکه¬ که در آن اضافه جابه¬جایی حد نهایی فراتر از حدود عادی، حتی بدون استفاده از توقف¬گاه مکانیکی پایانی غیرممکن نیست، نادیده گرفته شود.
امکان حذف سوییچ¬ ایمنی حد نهایی پایینی در صورتی که سوییچ¬ حد ترمینال پایینی یک سوییچ ایمنی بوده و اگر اضافه جابه¬جایی حد نهایی منجر به حرکت حامل، کفی دارای صندلی، زیرپایی یا کفی جهت صندلی چرخ¬دار زیر سوییچ¬های ایمنی شود، وجود دارد.
وسایل هشدار اضطراری
پله پیما های دارای کفی صندلی چرخ¬دار در ساختمان¬های عمومی، باید دارای یک وسیله هشدار اضطراری باشند. بهتر است نصب¬کننده با خریدار یا کاربر در مورد مکان¬یابی سیگنال هشدار مشورت نماید.
یادآوری- بهتر است در نظر گرفته شود که سیستم هشدار تعبیه شده، به یک دستیار قابل اعتماد اطلاع دهد یا کمکی را از جایی غیر از مکان فعلی پله پیما احضار نماید. این مورد مخصوصاً در مورد کاربران پله¬پیما با کفی صندلی چرخ¬دار، مرتبط است.
وسایل هشدار اضطراری باید:
الف- توسط منبعی تغذیه شود که جدا از منبع اصلی موتور محرک باشد، یا
ب- مجهز به منبع قدرت آماده به کار، باشد (مانند پشتیبان باتری).
